بازی حکم یکی از محبوبترین بازیهای کارتی در ایران است که سالهاست در جمعهای خانوادگی، دوستانه و حتی مسابقات غیررسمی انجام میشود. این بازی علاوه بر شانس، به قدرت تحلیل، حافظه، هماهنگی با همتیمی و تصمیمگیری سریع نیز وابسته است. به همین دلیل بسیاری از افراد آن را یکی از جذابترین بازیهای ورق میدانند.
اگر قصد دارید قوانین بازی حکم را بهطور کامل یاد بگیرید یا میخواهید مهارت خود را در این بازی افزایش دهید، این آموزش جامع تمام نکاتی را که برای شروع و حرفهای شدن نیاز دارید در اختیارتان قرار میدهد.
بازی حکم چیست؟
حکم یک بازی کارتی است که با یک دسته ورق استاندارد ۵۲ تایی انجام میشود. رایجترین شکل اجرای این بازی، نسخه چهار نفره است که در آن بازیکنان به صورت دو تیم دو نفره مقابل یکدیگر قرار میگیرند. البته نسخههای سه نفره، پنج نفره و شش نفره نیز وجود دارند که قوانین اختصاصی خود را دارند.
هدف اصلی در هر دست، کسب ۷ دست برنده پیش از تیم مقابل است. هر بار که تیمی بتواند قویترین کارت را در یک دور بازی کند، یک دست یا امتیاز به دست میآورد.
هدف اصلی در بازی حکم
برنده شدن در بازی تنها به داشتن کارتهای قوی وابسته نیست. یک تیم زمانی موفق خواهد شد که بتواند:
- خال حکم را به بهترین شکل مدیریت کند.
- زمان مناسب برای بریدن کارتهای حریف را تشخیص دهد.
- کارتهای بازیشده را به خاطر بسپارد.
- با همتیمی خود هماهنگی مناسبی داشته باشد.
- از کارتهای ارزشمند در زمان مناسب استفاده کند.
همین ویژگیها باعث شدهاند که حکم تنها یک بازی شانسی نباشد و مهارت بازیکنان نقش تعیینکنندهای در نتیجه داشته باشد.
ارزش کارتها در بازی حکم
در حالت استاندارد، ارزش کارتها از ضعیفترین تا قویترین به ترتیب زیر است:
- ۲
- ۳
- ۴
- ۵
- ۶
- ۷
- ۸
- ۹
- ۱۰
- سرباز
- بیبی
- شاه
- آس
بنابراین آس همیشه بالاترین کارت هر خال محسوب میشود؛ مگر در حالتهای خاص مانند بازی سرس یا نرس که قوانین متفاوتی دارند.
خال حکم چیست؟
یکی از مهمترین مفاهیم این بازی، خال حکم است. پیش از شروع هر دست، بازیکنی که نقش حاکم را بر عهده دارد یکی از چهار خال زیر را به عنوان حکم انتخاب میکند:
- دل ♥
- خشت ♦
- گشنیز (خاج) ♣
- پیک ♠
از لحظه اعلام حکم، حتی کوچکترین کارت آن خال نیز از قویترین کارت سایر خالها ارزش بیشتری خواهد داشت. به همین دلیل انتخاب صحیح خال حکم میتواند نتیجه یک دست را کاملاً تغییر دهد.
آموزش بازی حکم چهار نفره
نسخه چهار نفره، محبوبترین و استانداردترین نوع بازی حکم است. در این حالت چهار بازیکن به دو تیم تقسیم میشوند و همتیمیها روبهروی یکدیگر مینشینند تا بتوانند با برنامهریزی مناسب، امتیازهای بیشتری کسب کنند.
نحوه نشستن بازیکنان
برای جلوگیری از هرگونه ابهام، اعضای هر تیم باید روبهروی یکدیگر قرار بگیرند. این چینش باعث میشود ترتیب بازی و همکاری میان اعضای تیم کاملاً مشخص باشد.
نمونه چینش:
بازیکن ۱ ↔ همتیمی
بازیکن ۲ ↔ همتیمی

تعیین حاکم
در ابتدای بازی باید مشخص شود چه کسی نقش حاکم را بر عهده میگیرد.
روش متداول به این صورت است:
- کارتها پس از بر زدن، یکییکی میان بازیکنان توزیع میشوند.
- اولین بازیکنی که کارت آس دریافت کند، حاکم خواهد شد.
- اگر هنوز همتیمی او مشخص نشده باشد، توزیع کارت ادامه پیدا میکند تا آس بعدی نیز مشخص شود.
- دارنده دومین آس، همتیمی حاکم خواهد بود.
پس از تعیین حاکم، بازیکنان در صورت نیاز جای خود را تغییر میدهند تا اعضای هر تیم روبهروی هم قرار بگیرند.
وظایف حاکم
حاکم مهمترین نقش را در هر دست بازی بر عهده دارد. مهمترین مسئولیتهای او عبارتاند از:
- انتخاب خال حکم
- شروع اولین دست بازی
- تصمیمگیری براساس پنج کارت اولیه
- هدایت روند بازی در ابتدای هر دور
انتخاب صحیح حکم میتواند احتمال برد تیم را به شکل محسوسی افزایش دهد؛ بنابراین بازیکنان حرفهای پیش از اعلام حکم، ترکیب کارتهای خود را با دقت بررسی میکنند.
کوپ کردن کارتها
پیش از توزیع کارتها، دسته ورق توسط بازیکن سمت چپ حاکم بر زده میشود و سپس همتیمی حاکم آن را کوپ میکند.
هدف از کوپ کردن عبارت است از:
- جلوگیری از تقلب
- اطمینان از تصادفی بودن ترتیب کارتها
- افزایش عدالت در بازی
در مسابقات حرفهای، رعایت صحیح این مرحله اهمیت زیادی دارد و بخشی از قوانین رسمی بازی محسوب میشود.
نحوه تقسیم کارتها
پس از پایان مرحله کوپ:
- ابتدا به هر بازیکن پنج کارت داده میشود.
- حاکم با مشاهده این پنج کارت، خال حکم را انتخاب میکند.
- سپس دو مرحله دیگر، هر بار چهار کارت میان بازیکنان توزیع میشود.
- در پایان، هر بازیکن ۱۳ کارت در اختیار خواهد داشت.
این روش استاندارد توزیع کارت در اغلب مسابقات و بازیهای دوستانه مورد استفاده قرار میگیرد.

